The Art of the Vintage Trench Coat: Burberry, Aquascutum & the Military Heritage

Ik heb er zes gehad. Twee Burberry's, een Aquascutum, een Mackintosh, en twee die ik liever vergeet. De slechte herken je binnen dertig seconden: de stof voelt aan als een plastic regenjas, de voering is van polyester, en de knopen zijn van goedkoop plastic met een laagje goudverf dat na één regenbui begint te bladderen.

De goeie? Die ruik je bijna. Wol, katoen, een vleugje mottenballen uit een vorig leven. De gabardine van een Burberry uit 1972 is zwaar. Je tilt de jas op en voelt meteen dat dit geen H&M is. Thomas Burberry vond gabardine uit in 1879 — dicht geweven Egyptisch katoen dat ademt, water afstoot en mooier wordt naarmate het ouder wordt. Moderne trenches gebruiken goedkopere katoenmengsels. Het verschil voel je met je ogen dicht.

Waar moet je op letten?

Het label. Burberrys met een 's' betekent pre-1999. Dat is wat je wilt. De fournure is dan nog van pure wol — ruitpatroon, vaak rood-beige-zwart. Moderne exemplaren hebben polyester voering met hetzelfde ruitje erop geprint. Voel het verschil: wol is warm en een beetje ruw, polyester is glad en koud.

De knopen. Echt hoorn is nooit perfect egaal. Er zitten kleine oneffenheden in, kleurverschillen, soms een putje. Plastic is te glad, te perfect. De knopen van een Burberry hebben een gearceerd rasterpatroon — je ziet het pas als je er van dichtbij naar kijkt.

De riem. Originele Burberry-riemen hebben lederen gespen met D-ringen. Die D-ringen waren oorspronkelijk bedoeld voor het ophangen van kaartenkokers en handgranaten aan het uniform van een Britse officier tijdens de Eerste Wereldoorlog. Nu dienen ze geen enkel doel, behalve bewijzen dat je jas authentiek is. Een trench zonder D-ringen is een moderne kopie.

En dan de stormflap. Dat extra stuk stof op de rechterschouder is niet decoratief — het diende om de terugslag van een geweerkolf op te vangen. Bij een goede vintage trench is de stormflap stevig vastgenaaid met zware stiksels. Bij moderne exemplaren zit hij er alleen voor de show, met dunne naden die na twee seizoenen loslaten.

Wat betaal je?

Een Burberry uit de jaren 70 met alle originele knopen, riem en voering doet tussen de 200 en 400 euro. In Londen vind je ze bij vintage winkels rond Portobello Road. Rellik aan Golborne Road heeft regelmatig trenches uit de jaren 60 en 70 — vraag ernaar achterin de winkel, ze hangen niet altijd vooraan. One of a Kind op Portobello Road is de andere plek. Prijzen zijn hier hoger dan op eBay, maar je kunt de jas passen en de voering controleren.

Online: eBay is je beste vriend, maar je moet geduld hebben. Zoek op 'Burberrys' (met s), niet 'Burberry'. In de beschrijving wil je 'made in England' zien staan, niet 'made in China' of 'made in Turkey'. Als de verkoper geen foto van het label en de fournure heeft, sla over. Serieus. Geen label-foto, geen koop.

Aquascutum is de underdog. Het bedrijf beweert de trench zelfs eerder te hebben uitgevonden dan Burberry (1853 versus 1879), maar de merkbekendheid is lager en de prijzen zijn 30 tot 50 procent goedkoper. De kwaliteit is identiek — zelfde gabardine, zelfde wolvoering, zelfde hoornen knopen. Het label toont een blauw-gouden wapenschild met een ridderhelm. Aquascutum trenches uit de jaren 80 vind je soms voor 80 euro op eBay omdat niemand het merk kent. Dat is een koopje.

En dan Mackintosh. Niet strikt een trench, maar de rubberen katoen is het meest waterdichte vintage bovenkledingstuk dat je kunt vinden. De naden zijn met de hand gesealed — je ziet een dun laagje rubber aan de binnenkant. Een Mackintosh uit Glasgow, pre-1980, met alle originele knopen: reken op 300 tot 600 euro. Maar je hebt een jas voor het leven.

Verzorging. Nooit in de wasmachine. De wolvoering krimpt tot kindermaat, de gabardine verliest zijn waslaag. Alleen laten stomen door iemand die ervaring heeft met vintage wol. Vraag letterlijk: 'Heeft u ervaring met vintage Burberry?' Als er een stilte valt, loop weg. Geen tweede kans.

Bewaar de jas op een brede houten hanger. Geen dunne draadhanger — die trekt de schouders uit model en na een jaar heb je permanente bulten in de stof. Ademende katoenen hoes, nooit plastic. Plastic sluit vocht op, en vocht betekent schimmel in de wolvoering.

En de belangrijkste regel van allemaal: draag hem. Een vintage trench die in de kast hangt, veroudert niet mooi. De patina komt van regen, wind, sigarettenrook in Parijse cafés, fietstochten door Amsterdam, plotselinge buien in Londen. Een trench van vijftig jaar oud hoort geleefd te zijn. Dat is het hele punt.